حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )
210
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )
كردن به نحو احسن است ، كمك بخواهند و با آنان با جنگ و كشتار كه بدترين شيوه است ، مقابله كنند . آيا شيوهاى از اين بدتر وجود دارد كه صليبيان از بت پرستان عليه مسلمانان كمك بگيرند ؟ اگر اين كينهورزان مىانديشيدند ، در مىيافتند كفرى كه از آن يارى طلبيدند و كمك خواستند ، چنانچه پيروز مىشد تا آنجا كه مىتوانست دينداران را مىبلعيد . گفتيم كه رغبت و اشتياق صليبيان در همپيمانى با مغولهاى بتپرست امرى مسلم است ؛ اما سؤالى كه مطرح مىباشد ، اين است كه دليل رغبت و اشتياق مغولها به اين موضوع و انگيزهء آنان چه بود ؟ قبل از پاسخ به سؤال فوق ، لازم است مختصرى از تحرك مغولها به سمت سرزمينهاى اسلامى و جريانشان پس از رخنه به اين سرزمينها را ، تقديم خوانندگان كنيم . زيرا اين موضوع با همپيمانى صليبيان با آنها مرتبط است : در سال 620 ه ( 1233 م ) چنگيز خان پس از آنكه اهداف اوليهاش در سرزمينهاى اسلامى به تحقق پيوست ، به كشورش برگشت و چهار سال بعد در گذشت و پس از او اوگتاى زمام امور را به عهده گرفت . پس از چنگيز خان ، بين مغولها و مسلمانان جنگهاى متعددى رخ داد . از جمله اينكه مغولها در سال 629 ه ( 1231 م ) در غرب شهر اربيل و پس از آن در سال 633 ه ( 1235 م ) در اطراف شهر اربيل با مسلمانان درگير شدند . همچنين در سال 634 ه ( 1236 م ) مغولها به شهر اربيل حمله كردند و طبق معمول مرتكب اعمال فجيعى شدند . مغولها پس از آنكه باخبر شدند مستنصر ، خليفهء عباسى ، در تدارك حمله به آنهاست ، از اربيل عقبنشينى كردند اما در همان سال بازگشتند و با نيروهاى خليفه درگير شدند و آنها را شكست داده ، غنائم بسيارى به دست آوردند . مغولها در سال 639 ه ( 1241 م ) ارزوم را به تصرف خود در